Nhiều người nghĩ tiến sĩ là bậc học cao hơn thạc sĩ. Thực chất nó là một loại công việc khác: bạn không học một lĩnh vực, bạn tạo ra kiến thức mới trong đó.
Vì vậy câu hỏi không phải là bạn có đủ giỏi không, mà là bạn có muốn làm việc đó mỗi ngày trong nhiều năm không.
Khác biệt thực chất
- Thạc sĩ: học nội dung đã có, có cấu trúc, một tới hai năm.
- Tiến sĩ: tạo nội dung mới, ít cấu trúc, bốn tới sáu năm.
- Thạc sĩ có lộ trình rõ; tiến sĩ phần lớn thời gian là bế tắc và tự tìm đường.
Ba câu hỏi tự trả lời
- Bạn có thấy thú vị khi ngồi với một câu hỏi chưa ai trả lời trong nhiều tháng không.
- Bạn có chịu được việc phần lớn thử nghiệm không ra kết quả không.
- Bạn có làm việc được khi không ai giao việc hằng ngày không.
- Trả lời không cho một trong ba thì cân nhắc kỹ.
Khi nào thạc sĩ là lựa chọn đúng
- Bạn cần chuyên môn sâu cho một công việc cụ thể.
- Bạn muốn đổi ngành.
- Bạn muốn thử nghiên cứu trước khi cam kết nhiều năm.
- Điểm cuối là cách dùng thạc sĩ thông minh nhất.
Chi phí cơ hội
- Năm năm với mức cấp thấp so với năm năm đi làm.
- Tính cả thu nhập mất đi, không chỉ học phí.
- Chỉ đáng nếu công việc bạn muốn thật sự đòi hỏi bằng tiến sĩ.
Thử trước khi cam kết
- Làm trợ lý nghiên cứu một thời gian.
- Làm một đồ án nghiên cứu thật ở bậc thạc sĩ.
- Vài tháng thử tiết kiệm được vài năm chọn sai.
Một điều đáng nhớ
Hỏi mình có chịu được việc phần lớn thử nghiệm không ra kết quả hay không.
Đó là trải nghiệm hằng ngày của nghiên cứu, không phải ngoại lệ — và người thấy điều đó thú vị với người thấy nó nản lòng là hai loại người rất khác nhau, không phải một loại giỏi hơn loại kia.
Câu hỏi thường gặp
Tiến sĩ có phải bậc học cao hơn thạc sĩ không?
Không — nó là một loại công việc khác: bạn không học một lĩnh vực mà tạo ra kiến thức mới trong đó.
Khác biệt thực chất là gì?
Thạc sĩ là học nội dung đã có, có cấu trúc, một tới hai năm; tiến sĩ là tạo nội dung mới, ít cấu trúc, bốn tới sáu năm.
Ba câu hỏi tự trả lời là gì?
Bạn có thấy thú vị khi ngồi với câu hỏi chưa ai trả lời nhiều tháng không, có chịu được phần lớn thử nghiệm không ra kết quả không, và có làm việc được khi không ai giao việc hằng ngày không.
Khi nào thạc sĩ là lựa chọn đúng?
Khi bạn cần chuyên môn sâu cho công việc cụ thể, muốn đổi ngành, hoặc muốn thử nghiên cứu trước khi cam kết nhiều năm.
Chi phí cơ hội tính thế nào?
Tính cả thu nhập mất đi trong nhiều năm chứ không chỉ học phí — chỉ đáng nếu công việc bạn muốn thật sự đòi hỏi bằng tiến sĩ.
