Một đề tài luận án tốt nằm ở giao của ba thứ: cái bạn thực sự quan tâm, cái làm được trong thời gian và nguồn lực có, và cái nhóm của bạn hỗ trợ được.
Bỏ qua vòng nào cũng gây một loại hậu quả riêng.
Hậu quả khi thiếu từng vòng
- Thiếu quan tâm: bạn sẽ không đủ động lực qua năm thứ ba.
- Thiếu khả thi: bạn mất hai năm rồi phải đổi.
- Thiếu hỗ trợ: bạn tự học mọi thứ, chậm gấp nhiều lần.
Kiểm tính khả thi
- Dữ liệu bạn cần có tồn tại hoặc thu được không.
- Thiết bị và phương pháp có sẵn trong nhóm không.
- Có ai trong tầm tay biết phương pháp đó không.
- Thời gian ước tính, rồi nhân đôi.
Hỏi người hướng dẫn đúng câu
- Thầy thấy hướng này có làm được trong bốn năm không.
- Nhóm mình có sẵn gì cho hướng này.
- Nếu hướng này không đi được, phương án hai là gì.
Cân giữa an toàn và tham vọng
- Một phần chắc chắn ra kết quả, làm nền cho luận án.
- Một phần rủi ro cao, có thể là đóng góp lớn.
- Toàn bộ đề tài rủi ro cao là canh bạc; toàn bộ an toàn thì ít đóng góp.
Đề tài sẽ thay đổi
- Gần như không luận án nào kết thúc đúng như đề cương ban đầu.
- Đó là bình thường, dữ liệu dẫn đường.
- Ghi lại các lần đổi hướng và lý do — chúng vào chương phương pháp.
Một điều đáng nhớ
Hỏi người hướng dẫn: nếu hướng này không đi được thì phương án hai là gì.
Câu hỏi này buộc cả hai người nghĩ về rủi ro ngay từ đầu — và nếu không có câu trả lời nào, thì đề tài của bạn phụ thuộc hoàn toàn vào việc một giả định duy nhất phải đúng.
Câu hỏi thường gặp
Đề tài tốt nằm ở đâu?
Ở giao của ba thứ: cái bạn thực sự quan tâm, cái làm được trong thời gian và nguồn lực có, và cái nhóm của bạn hỗ trợ được.
Thiếu từng vòng gây hậu quả gì?
Thiếu quan tâm thì không đủ động lực qua năm thứ ba, thiếu khả thi thì mất hai năm rồi phải đổi, thiếu hỗ trợ thì tự học mọi thứ và chậm gấp nhiều lần.
Kiểm tính khả thi thế nào?
Dữ liệu có tồn tại hoặc thu được không, thiết bị phương pháp có sẵn trong nhóm không, có ai trong tầm tay biết phương pháp đó không, và ước tính thời gian rồi nhân đôi.
Cân giữa an toàn và tham vọng ra sao?
Một phần chắc chắn ra kết quả làm nền, một phần rủi ro cao có thể là đóng góp lớn — toàn bộ rủi ro cao là canh bạc.
Đề tài có thay đổi không?
Gần như không luận án nào kết thúc đúng như đề cương ban đầu — đó là bình thường, và nên ghi lại các lần đổi hướng cùng lý do.